.jpg)
Leeskring IV las in augustus 2026:
Een tijd als deze – Sarah van der Maas
Chaos, schuld en identiteit staan centraal in Een tijd als deze van Sarah van der Maas. De roman speelt zich af in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog, wanneer het Derde Rijk op instorten staat. Hoofdpersoon Gottfried Luitpold is assistent van een beeldhouwer en droomt ervan ooit rijksarchitect te worden, in dienst van Hitler. Terwijl zijn idealistische toekomstbeeld steeds verder afbrokkelt, probeert hij vooral zichzelf te redden.
Gottfried is geen heldhaftige verzetsman. Hij is eerder een angstige en voorzichtige man die zich zo veel mogelijk buiten gevaar probeert te houden. Dat verandert wanneer zijn hospita hem vraagt een vrijgeleide te schrijven voor haar gedeserteerde zoon Willi. De volgende ochtend wordt Gottfrieds werkgever dood aangetroffen, bedolven onder een enorm beeld. De omstandigheden maken Gottfried verdacht en hij slaat op de vlucht.
Tijdens zijn omzwervingen vindt hij een brandende auto met een dode chauffeur en een stil, mysterieus meisje, Irma. In de zak van de chauffeur zit een vrijgeleide waarmee het meisje naar een zenuwkliniek in Berlijn moet worden gebracht. Gottfried neemt de identiteit van de dode man aan en begint met Irma aan een gevaarlijke tocht door een Duitsland dat letterlijk en figuurlijk uit elkaar valt.
Van der Maas laat overtuigend zien hoe in tijden van totale chaos bestaande overtuigingen hun vanzelfsprekendheid verliezen. Terwijl de Russen oprukken en de geallieerden bombarderen, proberen mensen vooral te overleven. Ideologieën worden verlaten zodra ze niet langer bescherming bieden. Ook Gottfried wordt gedwongen zijn geloof in het nationaalsocialistische ideaal onder ogen te zien. De vraag of hij uiteindelijk verantwoordelijkheid kan nemen en zelf keuzes durft te maken, houdt de spanning tot het einde vast.
Sterk is het consequente personale perspectief. Alles wordt gezien vanuit Gottfried, waardoor de lezer niet meer weet dan hijzelf. Waarheid en werkelijkheid blijven daardoor voortdurend onzeker. De strakke compositie van de roman sluit mooi aan bij Gottfrieds liefde voor architectuur. De hoofdstukken dragen namen van katholieke hoogtijdagen en zondagen uit 1944 en 1945, waardoor het verhaal bovendien een bijna liturgisch karakter krijgt. Een tijd als deze leest bij momenten als een mis: met schuld, verdriet, mysterie, hoop en het verlangen naar verlossing.
De roman is doelgericht opgebouwd en houdt de aandacht vast. Sommige personages, met name Irma, Gottfrieds vader en de Joodse Marengo, blijven enigszins op afstand. Ze horen in het verhaal, maar missen soms de emotionele gelaagdheid die hen als volledig zelfstandige personages tot leven zou kunnen brengen.
Een tijd als deze is een strak gecomponeerd, spannend en stilistisch sterk verhaal over schuld, angst, zelfbehoud en de zoektocht naar een eigen moreel kompas. Het zou een wat sterkere titel verdienen.
Wij hadden allemaal nog nooit van deze schrijfster gehoord, maar vonden het een prachtig boek en zeker aan te raden om zelf te lezen.
Liliane
Omdat ik je zie - Eva Posthuma de Boer
juni 2026
Een rijk boek waarover heel veel te zeggen valt. Er is in de eerste plaats het spannende verhaal over de journaliste Lou Rijziger die in het archief van haar krant de map vindt waar haar vader het laatst aan werkte. Hij was parlementair journalist bij dezelfde krant. Hij was bezig met een verhaal over een oud-politicus, voormalig minister van Buitenlandse Zaken. Er was iets met die man, dat ging hij nog uitzoeken, maar vader Rijziger overleed voor hij het verhaal kon afmaken. Dochter Lou heeft net op een vervelende manier te horen gekregen dat ze na tien jaar moet stoppen met haar wekelijkse column. Ze besluit dan om het werk van haar vader af te maken en de oud-politicus in Spanje te gaan opzoeken.
De reis naar het gebergte in de buurt van Valencia staat centraal in het boek, een bijzondere reis met op de achterbank haar kat Broer in een mandje en naast haar een meisje van zes, Emmy geheten. Ze vindt de oud-politicus Ward van Breda en ze krijgt hem ook te spreken. Ze wint zijn vertrouwen en hij vertelt haar waarom hij ooit de naam van zijn moeder is gaan gebruiken en niet die van zijn vader.
Yalla - Hasna El Maroudi
mei 2026
Een leuk tussendoortje, vonden wij van dit boek, maar geen hoogdravende literatuur.
Hasna el Maroudi beschrijft haar indrukwekkende en uitputtende ultraloop door de Marokkaanse woestijn en combineert dat met de geschiedenis van haar voorouders. Haar familie is oorspronkelijk afkomstig uit de woestijn waar Hasna de Marathon des Sables gaat lopen. Haar geploeter door het brandende zand wordt afgewisseld met verhalen over en van kleurrijke familieleden.
Niet iedereen vond die combinatie helemaal geslaagd, maar het boek geeft wel een beeld van de geschiedenis van Marokko – een land waar we allemaal wel eens geweest zijn, maar toch weinig van weten. Het meest beeldend vonden wij de avonturen van Hasna en haar kompanen tijdens haar helletocht. Tot op het laatst weet je niet of ze het zal halen, want het is een absurd zware onderneming. Dat haar moeder uitroept “wil je dat nooit meer doen, Hasna” konden wij ons dan ook levendig voorstellen….
AnneLoes
Het einde van Erna Ankersmit - anna Enquist
april 2026
Schrijfster Erna Ankersmit is tachtig en heeft het gevoel dat ze niet meer meetelt. Ze wordt niet meer gevraagd voor jury’s zoals vroeger, kranten en tijdschriften besteden geen aandacht meer aan haar boeken. Als weduwe zonder kinderen leidt ze een eenzaam bestaan. De wandeltochten met haar vriendin Pauline zijn kleine lichtpuntjes in een verder vrij sober bestaan. Erna is boos op de buitenwereld die haar nog maar weinig te bieden heeft, boos op de medische stand die haar niet zorgvuldig genoeg behandelt, boos op haar echtgenoot Jacob die dertig jaar geleden zomaar tegen een betonnen muur botste.
Het boek begint met een merkwaardige ontmoeting. Thuiszorgmedewerkster in opleiding Vronie is door de huisarts naar Erna gestuurd, ze zou wel eens hulp nodig kunnen hebben. Woest is Erna, hoe halen ze het in hun hoofd om haar ongevraagd lastig te vallen. Maar deze Vronie is een aardig mens die Erna op haar gemak stelt. Er ontstaat het begin van een vriendschap. Erna is vooral nieuwsgierig naar het gezinsleven van Vronie, die met man en twee kinderen verderop woont. De man van Vronie was een student van Jacob, hij was met hem een aantal keren in Georgië waar ze onderzoek deden naar de talen van de Kaukasus.
Het verhaal kabbelt kalm voort maar komt dan opeens in een versnelling. De plotwending verrast maar is ook een tikkeltje ongeloofwaardig.
We vonden het boek goed geschreven, vooral de hoofdpersoon, de schrijfster die overigens erg veel lijkt op Anna Enquist komt goed uit de verf, de overige personages blijven nogal vlak. En de schrijfster houdt er wel erg wel erg sombere gedachten over de ouderdom op na.
Wilco
Hier komt de zon – Kees van Beijnum
Maart 2026
Als de zon komt ben je al bijna aan het einde van deze dikke pil en het afscheid van de jeugd van Kees. Hij is dan een vroegtijdige schoolverlater die het Beatlesnummer heeft verstopt in de jukebox van zijn moeders café tussen Corrie en de Rekels en andere smartlappen.
In deze heerlijke, autobiografische roman schetst Kees ons zijn coming-of-age verhaal in het Amsterdam van de jaren vijftig, zestig en zeventig in een omgeving van veel sociaal ongemak. Zijn vader sterft als Kees nog jong is en zijn moeder gaat voortdurend aan de zwier met foute mannen waar ze niet vanaf kan blijven, maar Kees blijft in haar geloven en hopen op haar aandacht en liefde.
Die symbiotische relatie met zijn moeder levert pijnlijke momenten op. Gelukkig is daar zijn ‘rooie’ grootvader, een zorgzame schim op de achtergrond die graag een biljartje legt en die het heeft afgelegd tegen de bedillerige grootmoeder van Kees. De naamloze zus van Kees blijft in het verhaal op de achtergrond; voor Kees rest er dus niets dan liefde voor honden – en ook daar loopt het niet goed mee af. Pas aan het einde van het boek, als Kees zich losmaakt uit zijn lethargie en zijn moeders dictaten, breekt de zon door. Los van Landsmeer en zijn troosteloze bestaan in zijn moeders hotel op de Wallen geeft de dienstplicht bevrijding.
Voor ons als babyboomers was dit boek een feest van herkenning, herkenbaar en invoelbaar. De pogingen van Kees’ moeder om de armoede en de sociale klasse te ontstijgen, de Wederopbouw, de ‘alternatieve’ leraren, voetbal, het verval van de Wallen in de jaren ’70 als de heroïne de buurt overneemt, Van Beijnum beschrijft het in sfeervolle schetsen en rake typeringen van de tijd, de buurten waarin hij opgroeit, maar vooral van de mensen die hij ontmoet. Sommigen van ons vonden dat er weinig ontwikkeling zat in de hoofdpersoon, maar daar was niet iedereen het mee eens. De beklemming van de sociale klasse waar hij uit komt en waar hij van zijn moeder bovenuit moet stijgen, zijn wanhopige wens om zijn moeders liefde te winnen zonder te weten wat hij met zichzelf en zijn leven aan moet, vaak is het ontroerend.
Deze autobiografische roman is ‘van binnenuit’ beschreven zonder veel bespiegelingen: een boek dat lekker wegleest, een aanrader.
Anneloes
Moet dwalen - Charlotte Mutsaers
Februari 2026
Verdwalen in een enorm bos in de Jura in Frankrijk. Daarmee begint Moet dwalen, het laatste boek van de Charlotte Mutsaers (1942) winnares van de PC Hooftprijs in 2010.
Een merkwaardig boek met veel meningen dat de lezer voor raadsels stelt. Een mislukt boek, zonder eind.
De hoofdpersoon, Isodorus Witlamm von Waldorf (Isi) lijkt verdwaald in zijn eigen leven. Zijn echte grote liefde is die voor de rivier de Doubt, op zich een origineel gegeven, maar de rivier is tijdens de dwaaltocht opgedroogd en grotendeels verdwenen. Zijn geliefde Fleur is een blok aan zijn been, ze kibbelen wat af. Isi is ronduit onaardig tegen haar, kwetst haar en beledigt de hoofddocent vrouwenstudies. Dan loopt hij een aantrekkelijke Fransman tegen het lijf die in het bos woont. Er ontstaat een merkwaardige homo-erotische relatie met deze Elan, maar de heren maken op kinderlijke wijze ruzie als ze gaan wandelen en gaan elk huns weegs.
Charlotte Mutsaers schrijft met prachtige zinnen, rijk aan verwijzingen naar de Oudheid en vol moeilijke woorden. Soms wordt het echter te bloemrijk en leidt de taal af van de inhoud. Moet dwalen is in veel opzichten een merkwaardig boek, wat ons betreft: mooi geschreven, maar een mislukking.
Wilco Kalbfleisch
Vacht! - Cobi van Baars
januari 2026
Komkom Knotje! De hoofdpersoon van Vacht!, archivaris Eline, is een grijze muis die niet erg populair is bij haar collega’s en een grote voorliefde heeft voor het woelen in de vacht van schapen. Dat levert soms amusante, maar ook wel eens irritante gebeurtenissen op, waarin Eline zich dan eens stoïcijns afzijdig van het kantoorleven houdt, dan weer zich door haar fantasie op hol laat staan.
Eline kon als sociaal gemankeerde eenling wel op onze sympathie rekenen, al gedraagt zij zich vreemd. Jammer genoeg blijft de beschrijving van haar collega’s oppervlakkig en karikaturaal. Van Baars voelt langzaam de spanning op doordat Eline verstrikt raakt in haar eigen leugentjes om bestwil, maar helaas blijft een echte ontknoping uit.
We waren daarom niet erg enthousiast over het boek, waarbij sommigen zich erg stoorden aan de overdreven bloemrijke taal met misplaatste metaforen. Maar als je van schapen knuffelen of moestuin tuinieren houdt, biedt Vacht! je wel een aardig verhaal.
Anneloes